Σε ποιες περιπτώσεις ο εργαζόμενος δικαιούται αποζημίωση απόλυσης κατά τη λύση της σύμβασης εργασίας

Εργαζόμενοι δικαιούνται αποζημίωση απόλυσης . όταν απολύονται από τον εργοδότη. Κατά κανόνα δεν δικαιούνται αποζημίωση όταν παραιτούνται, ωστόσο προβλέπονται εξαιρέσεις από τον κανόνα αυτό στο νόμο. Ορισμένες από τις εξαιρέσεις αυτές προϋποθέτουν συγκατάθεση του εργοδότη, με αποτέλεσμα να δημιουργείται σύγχυση σε σχέση με το κατά πόσο σε περιπτώσεις παραίτησης μπορεί βάσιμα να διεκδικηθεί το ποσό της αποζημίωσης απόλυσης. Αυτές οι περιπτώσεις καταγράφονται συνοπτικά στη συνέχεια.

Προϋπόθεση η σχέση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου

Αποζημίωση απόλυσης καταβάλλεται αποκλειστικά σε εργαζόμενους με σχέση εργασίας αορίστου χρόνου.

Εργαζόμενοι με σχέση εργασίας ορισμένου χρόνου ή συνδεόμενοι με τον εργοδότη με σύμβαση διαφορετική από σύμβαση εξαρτημένης εργασίας δεν δικαιούνται αποζημίωση απόλυσης παρά μόνο αν η σχέση εργασίας τους χαρακτηριστεί ως σχέση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου από τα δικαστήρια.

Εξάμηνη αποσβεστική προθεσμία

Η αγωγή για τη διεκδίκηση της αποζημίωσης απόλυσης πρέπει να ασκηθεί, δηλαδή να κατατεθεί ενώπιον του αρμόδιου δικαστηρίου και να επιδοθεί στον εργοδότη εντός έξι μηνών από τη λύση της εργασιακής σχέσης, διαφορετικά συμπληρώνεται η εξάμηνη αποσβεστική προθεσμία και χάνεται η αξίωση του εργαζομένου.

Περιπτώσεις καταβολής αποζημίωσης απόλυσης

1] Αποζημίωση οφείλει να καταβάλει ο εργοδότης που απολύει εργαζόμενο με σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου που έχει συμπληρώσει ένα έτος εργασίας.

Οφείλει το πλήρες ποσό που προβλέπεται στον νόμο και μπορεί να μειώσει αυτό στο ½ με την τήρηση προθεσμίας προειδοποίησης έως 4 μηνών.

2] Πλήρη αποζημίωση απόλυσης οφείλει ο εργοδότης που απάλλαξε τον εργαζόμενο από την υποχρέωση παροχής εργασίας κατά τη διάρκεια της προθεσμίας προειδοποίησης αν αυτός αναλάβει πριν την παρέλευση της προθεσμίας προειδοποίησης εργασία σε άλλο εργοδότη.

3] την πλήρη αποζημίωση απόλυσης οφείλει ο εργοδότης που συγκατατίθεται στην αποχώρηση εργαζομένου κατά τη διάρκεια της προθεσμίας προειδοποίησης.

4] αποζημίωση δικαιούται εργαζόμενος με σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου που αποχωρεί οικειοθελώς – παραιτείται ή εργαζόμενος που απολύεται, ενώ έχει συμπληρώσει το όριο ηλικίας πλήρους συνταξιοδότησης.

Δικαιούται το 40% της οφειλόμενης σε περίπτωση απόλυσης αποζημίωσης, ή το 50% αν δεν ήταν επικουρικά ασφαλισμένος.

5] αποζημίωση δικαιούται εργαζόμενος με σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου που αποχωρεί οικειοθελώς – παραιτείται, ενώ έχει συμπληρώσει 15 έτη εργασίας στον ίδιο εργοδότη, εφόσον ο εργοδότης συγκατατεθεί στην οικειοθελή αποχώρηση.

Στην περίπτωση αυτή οφείλεται το 50% της οφειλόμενης σε περίπτωση απόλυσης αποζημίωσης.

Νόμιμη υποχρέωση εργοδότη ή ελεύθερη επιλογή του;

Προκύπτει ότι ο εργοδότης υπέχει νόμιμη υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης απόλυσης στις τρεις από τις παραπάνω πέντε περιπτώσεις και συγκεκριμένα:

α] αν απολύσει τον εργαζόμενο

β] αν απαλλάξει τον εργαζόμενο από την παροχή εργασίας κατά την προθεσμία προειδοποίησης κι αυτός αποχωρήσει πριν την παρέλευση της προθεσμίας αυτής

γ] αν αποχωρήσει εργαζόμενος έχοντας συμπληρώσει τις προϋποθέσεις για τη λήψη πλήρους σύνταξης γήρατος.

Αντίθετα, απαιτείται συγκατάθεση του εργοδότη για την καταβολή αποζημίωσης στις δύο περιπτώσεις :

α] αν ο εργαζόμενος έχει συμπληρώσει 15 έτη συνεχούς εργασίας

β] αν ο εργαζόμενος αποχωρήσει κατά τη διάρκεια της προθεσμίας προειδοποίησης, ενώ ο εργοδότης δεν τον έχει απαλλάξει από την υποχρέωση παροχής εργασίας

Στην τελευταία όμως περίπτωση εντοπίζεται σοβαρός κίνδυνος καταστρατήγησης του δικαιώματος του εργαζομένου σε αποζημίωση απόλυσης, ενώ διασφαλίζεται το δικαίωμα του εργοδότη να μειώσει στο ½ το ποσό της αποζημίωσης απόλυσης με την προειδοποίηση. Είναι ενδεχόμενο ο εργαζόμενος να εξαναγκαστεί σε αποχώρηση πριν την παρέλευση της τετράμηνης προθεσμίας προειδοποίησης για να εξασφαλίσει εργασία σε νέο εργοδότη, ενώ ο εργοδότης ήδη έχει εξασφαλίσει μείωση στο ½ του ποσού της αποζημίωσης απόλυσης. Θα ήταν δικαιότερη η στάθμιση των συμφερόντων αν στην περίπτωση αυτή προβλεπόταν αποκλειστικά απαλλαγή από τους μισθούς του υπόλοιπου διαστήματος της προθεσμίας προειδοποίησης.